Türkiye'nin Kebap Atlası: 40'tan Fazla Çeşit
Kebap, Türk mutfağının en ikonik yemeklerinden biridir. Ancak "kebap" kelimesi Türkiye'de tek bir yemeği değil, bölgeden bölgeye değişen onlarca farklı lezzeti ifade eder. Bu yazıda Türkiye'nin kebap haritasını keşfedeceğiz.
Kebabın Tarihi
Kebap kelimesi, Arapça "kavurmak" anlamına gelen "kabāb" kelimesinden gelir. Orta Asya'dan Anadolu'ya taşınan bu pişirme tekniği, yüzyıllar içinde her bölgede farklı malzemeler ve yöntemlerle zenginleşmiştir.
"Her şehrin bir kebabı vardır ve o kebap, o şehrin ruhunu yansıtır." - Türk Mutfağı Araştırmacıları
Güneydoğu Anadolu Kebapları
Kebabın başkenti olarak kabul edilen Güneydoğu Anadolu, dünyaca ünlü kebap çeşitlerine ev sahipliği yapar.
Adana Kebabı
Zırh denilen özel bir bıçakla elle çekilen yağlı kuzu kıymasından yapılır. Acı biber ve kuyruk yağı eklenerek şişe vurulur. Mangal ateşinde pişirilir. Coğrafi işaretli bir üründür.
Urfa Kebabı
Adana kebabına benzer ancak acı biber yerine dolmalık biber kullanılır, bu yüzden acı değildir. Daha yağlı ve yumuşak bir dokuya sahiptir.
Antep Beyran
Teknik olarak bir çorba-kebap karışımı olan beyran, kuzu eti, pirinç ve baharatlarla hazırlanır. Sabah kahvaltısında yenir.
Ciğer Kebabı (Şanlıurfa)
Kuzu ciğerinden yapılır, şişte pişirilir ve soğan, maydanoz ile servis edilir. Urfa'nın simgesidir.
Marmara ve Bursa Kebapları
İskender Kebabı
1867'de Bursa'da İskender Efendi tarafından icat edilmiştir. İnce dilimlenmiş döner, pidede servis edilir, üzerine tereyağı ve domates sosu gezdirilir. Yanında yoğurt eşlik eder.
İnegöl Köfte
Dana ve kuzu karışımı kıymadan yapılır. Ekmeksiz hazırlanır ve közde pişirilir. Bursa'nın İnegöl ilçesine özgüdür.
Doğu Anadolu Kebapları
Cağ Kebabı (Erzurum)
Yatay şişte döndürülerek pişirilen kuzu eti, dilimler halinde kesilir. Döner kebabın atası sayılır. Lavash ekmeği ile servis edilir.
Testi Kebabı (Nevşehir/Kapadokya)
Et ve sebzeler çömlek içinde ağzı kapatılarak fırında pişirilir. Servis sırasında çömlek kırılarak açılır. Turistler arasında çok popülerdir.
Karadeniz Kebapları
Hamsi Kebabı
Karadeniz'e özgü bu kebap, hamsilerin şişe dizilip ızgarada pişirilmesiyle yapılır. Et kebabından farklı olsa da bölgenin en sevilen lezzetlerindendir.
Ege ve Akdeniz Kebapları
Şiş Kebap
Küp doğranmış kuzu veya dana eti, sebzelerle birlikte şişe dizilir ve ızgarada pişirilir. En yaygın kebap türlerinden biridir.
Cop Şiş (İzmir)
Küçük et parçalarının tahta şişlere dizilmesiyle yapılır. İzmir'in simge lezzetlerindendir.
Tandır Kebabı
Kuzu butunun toprak tandırda saatlerce pişirilmesiyle elde edilir. Et kemikten ayrılacak kadar yumuşaktır. Ankara ve çevresi ile özdeşleşmiştir.
Diğer Önemli Kebap Çeşitleri
- Patlıcan Kebabı: Közlenmiş patlıcan ile servis edilen kebap
- Ali Nazik: Yoğurtlu patlıcan üzerinde kebap
- Beyti Kebabı: Lavash ile sarılmış, soslu kebap
- Döner Kebabı: Dikey şişte döndürülerek pişirilen et
- Kağıt Kebabı: Yağlı kağıtta pişirilen kebap
- Orman Kebabı: Sebzeli, sulu kebap
- Hünkar Beğendi: Beşamel patlıcan ezmesi üzerinde kebap
- Alinazik: Gaziantep usulü yoğurtlu patlıcan ile
Kebap Yemenin Kuralları
- Kebap sıcakken yenmeli, bekletilmemeli
- Yanında mutlaka soğan, maydanoz ve sumak olmalı
- Acı seviyesi kişisel tercihe göre ayarlanmalı
- Şalgam veya ayran ile tüketilmeli
- Pide veya lavash ekmek eşlik etmeli
Coğrafi İşaretli Kebaplar
Türkiye'de bazı kebaplar coğrafi işaret tescili almıştır. Bu, o kebabın yalnızca belirli bir bölgede, geleneksel yöntemlerle üretilebileceği anlamına gelir:
- Adana Kebabı (Adana)
- Urfa Kebabı (Şanlıurfa)
- İskender Kebabı (Bursa)
- Antep Kebabı (Gaziantep)
Türkiye'nin kebap kültürü, sadece et pişirme yöntemlerinin ötesinde, sosyal yaşamın önemli bir parçasıdır. Kebapçılar, ailelerin ve arkadaşların buluşma noktasıdır. Her şehrin kendine özgü kebabı, o şehrin gururu ve kimliğinin bir parçasıdır.